Tại sao nhà đầu tư nên theo dõi song song giá xăng dầu và nông sản?

1. Cơ chế hình thành giá xăng dầu và nông sản

Giá xăng dầu trong nước hôm nay được điều chỉnh định kỳ theo chu kỳ do Liên Bộ Công Thương – Tài chính quy định, dựa trên diễn biến giá xăng dầu thành phẩm thế giới trong kỳ tính giá liền trước. Ở kỳ điều hành gần đây, giá xăng dầu phổ biến trong nước quanh mức 21.000 – 31.000 đồng/lít tuỳ loại.

Lưu ý: Đây là mức tham khảo tại một kỳ điều hành cụ thể. Giá có thể thay đổi ở các kỳ điều hành tiếp theo nên nhà đầu tư cần tra cứu số liệu mới nhất khi cần sử dụng.

Ngoài yếu tố giá dầu thành phẩm thế giới, mức trích lập quỹ bình ổn giá và các loại thuế, phí liên quan cũng là thành phần cấu thành giá bán lẻ trong nước, khiến mức tăng giảm trong nước không phải lúc nào cũng tương ứng hoàn toàn với biên độ biến động của giá dầu thế giới trong cùng kỳ.

Ngược lại với xăng dầu, giá nông sản, ví dụ như cà phê, tại Việt Nam thường bám sát biến động hàng ngày của giá cà phê trên sàn giao dịch quốc tế, sau khi quy đổi theo tỷ giá và trừ đi các chi phí trung gian. Giá cà phê hôm nay thu mua tại Tây Nguyên dao động khoảng 97.000 – 98.500 đồng/kg.

Lưu ý: Số liệu và thông tin trên chỉ mang tính tham khảo tại thời điểm bài viết được cập nhật. Giá cà phê thực tế biến động hàng ngày theo cung cầu thị trường. Vì vậy, nhà đầu tư cần tra cứu số liệu mới nhất tại nguồn uy tín.

2. Vì sao nhà đầu tư nên theo dõi song song hai chỉ số này?

Các nhà đầu tư nên quan tâm tới cả hai chỉ số này vì nhiều doanh nghiệp chịu tác động cùng lúc từ cả hai yếu tố, nhưng theo hai cơ chế và tốc độ khác nhau. Nếu chỉ theo dõi một chỉ số, nhà đầu tư dễ đánh giá sai thời điểm hoặc mức độ ảnh hưởng thực tế đến doanh nghiệp.

Ví dụ rõ nhất là doanh nghiệp vừa xuất khẩu cà phê vừa có đội xe vận chuyển riêng: giá cà phê biến động theo thị trường thế giới, phản ánh gần như tức thời vào doanh thu; trong khi giá xăng dầu lại đổi theo chu kỳ điều hành, phản ánh vào chi phí vận hành theo một nhịp độ khác. Hai yếu tố cùng tác động lên một doanh nghiệp nhưng không vận động đồng pha: có thời điểm cùng gây sức ép lên lợi nhuận, nhưng cũng có giai đoạn tác động theo hướng bù trừ lẫn nhau.

Ngoài ra, mức độ ảnh hưởng cụ thể cũng còn tùy vào tỷ trọng chi phí nhiên liệu/nguyên liệu trong cơ cấu giá vốn, khả năng chuyển chi phí sang giá bán và việc doanh nghiệp có áp dụng công cụ phòng ngừa rủi ro giá hay không. Do đó, nhà đầu tư nên đối chiếu cả hai chỉ số theo cùng một khung thời gian với cơ cấu chi phí thực tế của từng doanh nghiệp, thay vì chỉ nhìn diễn biến giá đơn lẻ.

Nhiều doanh nghiệp chịu tác động từ biến động của cả hai chỉ số

Giá xăng dầu trong nước và giá cà phê tuy đều là chi phí đầu vào quan trọng nhưng vận hành theo hai cơ chế khác biệt: một bên điều hành theo chu kỳ, một bên theo thị trường tự do. Với những doanh nghiệp chịu tác động cộng hưởng từ cả hai yếu tố, nhà đầu tư không nên chỉ dừng ở việc theo dõi diễn biến giá riêng lẻ, mà cần đối chiếu cả hai chỉ số theo cùng khung thời gian với cơ cấu chi phí thực tế của từng doanh nghiệp để chính xác hơn.